Wij moedigen u aan het artikel te delen en een mail te sturen naar zo veel mogelijk verschillende kamerleden, gemeenteraadsleden, en politieke partijen. Wij raden u aan u vooral tot de leden van de commissie voor Justitie en Veiligheid (J&V) in de Eerste Kamer te richten. Dit is de commissie die verantwoordelijk is voor het schriftelijk voorbereiden van het debat over de wetswijziging. Wij hebben indien nodig een voorbeeldbrief voor jullie opgesteld die ook door een jurist bekeken is. Maar voel je vrij zelf de woorden te vinden.

Hieronder een aantal suggesties. Door op de naam te klikken kom je op de persoonlijke pagina van het Kamerlid terecht. Daar kun je contact opnemen via een formulier. Maar het beste is om te mailen naar postbus@eerstekamer.nl. waar de mails ook gearchiveerd worden.

Voorzitter J&V:
Mr.drs. M.M. de Boer (GL)

Overige leden J&V:
Mr.drs. M.A.M. Adriaansens (VVD)
A.L.E. Arbouw (VVD)
Mr. M.H.H. Baay-Timmerman (50PLUS)
Jhr.mr. J.P. Backer (D66)
Mr. M.H. Bikker (CU)
Mr. M.A. de Blécourt-Wouterse (VVD)
Mr. B.O. Dittrich (D66)
Mr.drs. H. Doornhof (OSF)
Mr. R.A. Janssen (SP)
F. Karimi (GL)
Prof.mr. P. Nicolaï (PvdD)
Drs. J.E.A.M. Nooren (PvdA)
Mr. J. Recourt (PvdA)
Drs. Th.W. Rietkerk (CDA)
Mr.dr. A.G.J.M. Rombouts (CDA)
Mr. G.V.M. Veldhoen (GL)

Je kunt ook per mail contact opnemen met de verschillende fracties in de Eerste Kamer:

groenlinks@eerstekamer.nl
vvd@eerstekamer.nl
cda@eerstekamer.nl
D66@eerstekamer.nl
pvda@eerstekamer.nl
sp@eerstekamer.nl
50PLUS@eerstekamer.nl
partijvoordedieren@eerstekamer.nl
osf@eerstekamer.nl
christenunie@eerstekamer.nl

Foto: Roel Wijnants

Voorbeeldbrief

Geachte Minister van Justitie en Veiligheid. Beste Kamerleden. Geachte senatoren,

Ik heb vernomen dat de Tweede Kamer een wetswijziging heeft geaccepteerd die de straf op politiegeweld richting burgers voor agenten versoepelt. En dat die nu bij de Eerste Kamer ligt. Ik kijk er met afschuw naar en maak me ernstig zorgen over deze ontwikkelingen die tot dodelijk politiegeweld kunnen leiden, met milde consequenties voor agenten die zich daar schuldig aan maken. Ik vraag u hoe u van plan bent de rechten van burgers te beschermen en etnische profilering tegen te gaan.

Problemen binnen de politie

Ik stel geenszins dat alle politieagenten zich bij voorbaat schuldig maken aan politiegeweld. Maar uit onderzoek blijkt wel dat er flinke misstanden plaatsvinden. Volgens het NRC stelde het interne onderzoeksbureau van de politie (VIK) dat er op bureau de Hoefkade “sprake is van ernstige discriminatie, geweld, ongewenste omgangsvormen en groepscultuur onder politieagenten”. Klokkenluiders zoals Fatima Aboulouafa en Carel Boers hebben deze cultuur aangekaart bij de teamleiding, de eenheidsleiding en de korpsleiding. De NOS: “Ondanks signalen van medewerkers grepen leidinggevenden niet in.” Aboulouafa zag zich genoodzaakt te vertrekken, nadat agenten die zich schuldig maakten aan politiegeweld soepeler gestraft werden, zoals in NRC gemeld.

Ontoelaatbaar taalgebruik

Problematisch taalgebruik onder agenten is een hardnekkig verschijnsel. Volgens Carel Boers (2019) worden burgers door agenten “kankermongolen, kankerlijers, pauper-allochtonen, kankervolk, kutvolk en kutafrikanen” genoemd. Dat is geen nieuws, want onderzoeker Wouter Landman schreef al in 2016 dat de politie spreekt over “(foute) gasten, eencelligen, zigeuners, junks, tokkies, kampers, plot’n volk en kakkerlakken. Dat was toen ook geen nieuws, want in 2012 schreef onderzoeker Sinan Cankaya al dat de politie spreekt over ‘negers’ en naar Marokkaanse Nederlanders verwijst als NATOS: Noord Afrikaanse teringlijers op sportschoenen.

De kwaliteit van de rechtsstaat wordt bedreigd door politieagenten die zich schuldig maken aan ernstige discriminatie, geweld, ongewenste omgangsvormen en machtsmisbruik. Het dient de samenleving en burgers niet wanneer degenen die hen horen te beschermen, ook een gevaar kunnen vormen.

Bescherming tegen machtsmisbruik van de politie is verankerd in artikel 11 van de Grondwet, namelijk de bescherming van lichamelijke integriteit en in artikel 3 EVRM. Dit kun je o.a. teruglezen in het rapport van de nationale ombudsman uit 2013 over verantwoord politiegeweld. Daarnaast is er artikel 1 uit de grondwet die beschermt tegen discriminatie en art. 14 uit het EVRM, waar ook op gelet zou moeten worden, maar nu niet het geval lijkt.

En de scheiding der machten (trias politica) komt in gevaar als de rechterlijke macht niet altijd de kans krijgt om te toetsen of er rechtmatig is gehandeld.

Achtergrond wetswijziging

Het gaat hierbij om een wetswijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het opnemen van een specifieke strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren die geweld hebben gebruikt in de rechtmatige uitoefening van hun taak en een strafbaarstelling van schending van de geweldsinstructie en wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met het opnemen van een grondslag voor het doen van strafrechtelijk onderzoek naar geweldgebruik door opsporingsambtenaren (geweldsaanwending opsporingsambtenaar).

Verzoek

Wat in de ambtsinstructie staat, wordt met de wetswijziging straks de strafrechtelijke norm voor de toepassing van geweld. Maar de ambtsinstructie ligt nu voor advies bij de Raad van State (het belangrijkste adviesorgaan van ons land wat betreft wet- en regelgeving). Dat advies wordt in de zomer verwacht. Dus, als de wet in Eerste Kamer wordt aangenomen, komt er een nieuwe strafrechtelijke norm voor agenten, die dan nog niet beoordeeld is door de Raad van State. Dat is onwenselijk en een reden om de behandeling van het wetsvoorstel uit te stellen.

Als deze wetswijziging aangenomen wordt, betekent dat dat de politie – die al een machtsmonopolie heeft – weg kan komen met grof geweld. U heeft ongetwijfeld de protesten in de Verenigde Staten gevolgd naar aanleiding van de moord van George Floyd door politieagent Derek Chauvin. En de protesten die daar wereldwijd op volgden om institutioneel racisme en politiegeweld aan te kaarten.

De situatie in de VS en in Nederland zijn weliswaar niet hetzelfde, maar ook hier vinden er incidenten plaats, waarbij zwarte mensen en mensen van kleur etnisch geprofileerd en met buitenproportioneel geweld aangepakt worden. Tevens worden ook mensen met een beperking vaker hardhandig behandeld door de politie. Ik hoop dat u niet wil wachten totdat de situatie zodanig escaleert dat het wél vergelijkbaar is met politiegeweld in de Verenigde Staten voordat u ingrijpt om institutionele veranderingen te maken.

Als bezorgde en betrokken burgers hoop ik dat u mijn signaal ter harte neemt en de wetswijziging heroverweegt. De Eerste Kamer kan dit nog afwijzen. Ik verwacht in ieder geval dat u publieke verantwoording aflegt, omdat in ons optiek mogelijke discriminatie en machtsmisbruik onvoldoende serieus worden genomen bij het aannemen van deze wetswijziging.

Ik zie uit naar uw reactie. Met vriendelijke groet,